Wczesne wykrycie ratuje życie - jak działa profilaktyka raka piersi

Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce. Odpowiada za ok. 24% wszystkich zachorowań onkologicznych i niemal 15% zgonów spowodowanych nowotworami złośliwymi. Jeszcze kilka lat temu ponad połowa chorych kobiet umierała – głównie z powodu zbyt późnego wykrycia choroby, wynikającego ze strachu, niewiedzy i braku regularnych badań. Dziś, dzięki większej świadomości i dostępności badań profilaktycznych, coraz więcej kobiet ma szansę na całkowite wyleczenie.

W naszej firmie to właśnie kobiety stanowią znaczącą część zespołu, dlatego temat profilaktyki raka piersi jest dla nas szczególnie ważny. Październik to miesiąc profilaktyki raka piersi i doskonała okazja, by przypomnieć sobie, jak istotna jest regularna kontrola zdrowia piersi.

Jaki lekarz bada piersi i kieruje na badania?

W badaniu piersi uczestniczą różni specjaliści:

• Lekarz POZ – może wykonać badanie palpacyjne i wystawić skierowanie na USG.
• Ginekolog – często jako pierwszy wykrywa nieprawidłowości.
• Onkolog lub chirurg onkologiczny – prowadzi diagnostykę i leczenie w razie wykrycia zmian.

Pamiętaj też o samobadaniu piersi, które warto wykonywać raz w miesiącu, najlepiej kilka dni po zakończeniu miesiączki.

Kiedy i jak często wykonywać mammografię?

Mammografia to podstawowe badanie przesiewowe w kierunku raka piersi, które pozwala wykryć nawet bardzo małe zmiany, zanim staną się wyczuwalne.

Mammografia od jakiego wieku jest darmowa?
Kobiety w wieku 45–74 lat mogą wykonywać bezpłatną mammografię co 2 lata w ramach programu NFZ.

Po 50. roku życia zaleca się wykonywanie mammografii nawet co rok, ponieważ ryzyko zachorowania znacznie wzrasta po menopauzie.

Pierwsza mammografia u kobiet spoza programu może być wykonana indywidualnie – w zależności od zaleceń lekarza.

Nie należy obawiać się promieniowania towarzyszącego badaniu – jego dawka jest minimalna, a korzyści z wczesnego wykrycia raka piersi są nieporównywalnie większe.

USG piersi – ważne uzupełnienie mammografii

Jak wygląda USG piersi?

To bezbolesne, nieinwazyjne badanie, wykonywane za pomocą głowicy ultrasonograficznej, które pozwala ocenić strukturę gruczołu piersiowego. Na skórę piersi nakłada się żel, a lekarz delikatnie przesuwa głowicę, oglądając obraz na monitorze.

Dlaczego USG po mammografii?

Mammografia najlepiej sprawdza się u kobiet po 40. roku życia, gdy w piersiach dominuje tkanka tłuszczowa. U młodszych kobiet, u których przeważa tkanka gruczołowa, lepsze efekty daje ultrasonografia. Dlatego USG często wykonuje się po mammografii w celu dokładniejszej oceny niejednoznacznych zmian.

Czy USG piersi wykryje raka?

Tak, USG może ujawnić zmiany niewidoczne w mammografii, zwłaszcza u kobiet młodych. Jest też niezbędne przy wykonywaniu biopsji.

Czy na USG piersi trzeba mieć skierowanie?

• W ramach NFZ skierowanie wystawia lekarz POZ lub ginekolog.
• Prywatnie – skierowanie nie jest potrzebne.

Jak sprawdzić wynik mammografii i co dalej?

Po badaniu wynik mammografii otrzymuje się w formie opisu i zdjęć (cyfrowych lub drukowanych). Jeśli wykonywałaś badanie w mammobusie, wyniki zazwyczaj są gotowe w ciągu kilku–kilkunastu dni i mogą być wysłane pocztą lub dostępne online. W przypadku nieprawidłowości lekarz kieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę – np. USG, rezonans lub biopsję.

Czynniki ryzyka i profilaktyka raka piersi

Nie znamy jednej przyczyny powstawania raka piersi, ale znamy czynniki ryzyka:

• wiek (zagrożenie rośnie po 50. roku życia)
• mutacje genetyczne (np. BRCA1)
• otyłość po menopauzie
• spożywanie dużych ilości tłuszczu i alkoholu
• narażenie na promieniowanie jonizujące w młodym wieku
• długotrwałe (powyżej 8 lat) przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej
• wczesna pierwsza miesiączka i późna menopauza

Profilaktycznie warto:

• prowadzić aktywny styl życia
• stosować dietę ubogotłuszczową
• unikać palenia tytoniu i nadmiernego narażania na napromienianie klatki piersiowej
• zrezygnować z wielogodzinnego noszenia staników i spania w nich

Dlaczego profilaktyka jest tak ważna?

Rak piersi rozwija się powoli, często przez wiele lat bezobjawowo. Najważniejszym czynnikiem skutecznego leczenia jest wczesne wykrycie choroby. Regularne badania mammograficzne i USG piersi mogą uratować życie.

Badania kliniczne wykazały, że w grupie kobiet w wieku 50–69 lat, które wykonywały mammografię co 1–2 lata, umieralność z powodu raka piersi spadła o 25–30%.

Zrób to dla siebie – umów się na badanie

• Nie potrzebujesz skierowania.
• Możesz zapisać się przez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) lub aplikację mojeIKP.
• Badania wykonywane są w poradniach stacjonarnych i mammobusach w całej Polsce.
• Nie czekaj na zaproszenie – zgłoś się sama. Wczesna diagnostyka ratuje życie.

Szczegółowe informacje o bezpłatnym programie profilaktyki raka piersi znajdziesz na stronie Ministerstwa Zdrowia: https://pacjent.gov.pl/program-profilaktyczny/profilaktyka-raka-piersi